Tien dagen op Tinos!

Tekst en fotografie: Petra Ottens en Simon Hitipeuw

Eilandhoppen is de laatste jaren voor ons een heerlijke vorm van vakantie gebleken. Dit jaar gaan we o.a. Tinos bezoeken. In dit reisverhaal vertellen we je er graag meer over.

Vanuit Amsterdam vertrekken we vroeg in de ochtend naar Mykonos om vanuit daar met de boot naar Tinos te varen. De taxi brengt ons vanaf het vliegveld naar de haven. Eerst halen we daar de tickets voor alle boottransfers op. Daarna is het nog even wachten voordat we op de boot kunnen. Op een mooi plekje in de schaduw is het leuk om naar het af en aan varen van de boten te kijken.

De overtocht vanuit Mykonos naar Tinos is maar kort, niet langer dan een half uur en in de haven worden we opgehaald en naar het hotel gebracht. De rit gaat in het begin dwars door de stad, maar daarna over de doorgaande weg naar ons hotel dat pal aan zee ligt. Strandbedden zijn inbegrepen en het hotel beschikt over een fantastisch restaurant. De hotelkamer is groot met een balkon met zeezicht. Het ontbijt is gevarieerd met veel verse producten. Elke ochtend maken we een praatje met de dame die het ontbijt verzorgt, ze vertelt graag over het eiland waar ze vandaan komt en gewoond heeft. Heerlijk om de dag zo positief te beginnen. 

We gaan de tien dagen die we op Tinos doorbrengen vullen met wandelen, luieren en mooie stadjes bekijken. Daarvoor huren we ook een auto, het hotel regelt een verhuurder met een verrassend lage prijs. De auto wordt gebracht door een jongedame, Alexandra en die vertelt zeer enthousiast over het eiland, de gebruiken en geschiedenis. Als haar vader haar weer komt ophalen op de motor moeten we nog beginnen met waar ze voor kwam, de verhuur van de auto. Een voertuig is wel nodig om in korte tijd veel te kunnen zien. Het busvervoer is ook goed, maar veel bussen rijden eerst naar de hoofdstad en vandaar uit gaan ze weer verder.

Op Tinos zijn veel mooie en afwisselende wandelingen te maken met verschillende afstanden. De routes worden aangegeven door roodwitte bordjes op palen met daaronder de verschillende nummers en de richting van de wandelingen. Het is ons wel eens overkomen dat een paaltje door werkzaamheden niet meer te vinden was. De wandelingen zijn gelukkig ook te volgen met een GPX-routeapp op je telefoon, met deze achter de hand kom je er altijd. Dat de routes zo goed zijn komt ook doordat de inwoners van Tinos dit belangrijk vinden, de dame van het restaurant vertelt ons bijvoorbeeld dat scholieren ook ingezet worden om de routes te onderhouden en schoon te houden.

De wandelingen geven je een prachtig beeld van de dorpen, de natuur en historie van het eiland. Sommige delen leiden je door het platteland en verlaten gemeenschappen, andere weer door mooie schilderachtige dorpjes met veel kerken en doorgangen, gevormd door bogen onder de huizen door. Voor een aantal wandelingen heb je wel enige conditie nodig. Een ervan had bijvoorbeeld meer dan duizend hoogtemeters op ca. 12 kilometer. Op de website Tinos Trails kun je de routes vinden en ook de zwaarte en duur ervan.

De hoofdstad is een belangrijke bedevaartplaats in Griekenland. De kerk Panagia Evangelistria, de kerk van de Heilige Moeder Maria staat hier en wordt op 15 augustus door vele duizenden bedevaartgangers bezocht. Het icoon van de Heilige Moeder wordt op meerdere speciale gelegenheden tevoorschijn gehaald. Maar ook op andere dagen is het een grote drukte. De eerste keer dat we naar de kerk zijn gegaan stond de rij tot bijna buiten de kerk, we lieten ons vertellen door de dame in het restaurant dat je beter na 15:30 uur kunt gaan, dan zijn de vele bussen met bedevaartgangers alweer weg.

Er zijn verschillende wegen vanuit de haven die naar de kerk leiden: de openbare weg waar ook de auto’s rijden en de straat dwars door de stad waar alle winkels en eetgelegenheden zijn. Hoe dichter je bij de kerk komt, hoe meer de winkels gericht zijn op verkoop van religieuze zaken. Er zijn bijvoorbeeld kaarsen te koop die je in een speciale ruimte van de kerk kunt aansteken, soms zijn de kaarsen wel meer dan twee meter hoog. De openbare weg heeft aan de zijkant een pad waarop een soort tapijt is gelegd, vanuit de haven tot in de kerk leggen bedevaartgangers op hun knieën de weg af. De tweede keer dat we de kerk bezochten konden we inderdaad in de middag sneller naar binnen. Bij verschillende iconen worden kruisjes geslagen door de mensen voor en achter ons, ook zien we jongeren en ouderen op hun knieën de weg afleggen. Sommigen hebben tranen in de ogen bij het binnengaan van de kerk.

Op het plein rondom staan heel veel basilicum planten en in een hoek bij de kerk is een enorme hoeveelheid potten die goed verzorgd wordt, bij het uitgaan kun je namelijk wat basilicum meenemen. De hoofdstad is een gezellige stad met leuke pleinen, winkels en kleine straatjes met vele restaurantjes waar de geur van het eten je bijna vanzelf naar binnenlokt of neer doet strijken op het terras. Aan de haven zijn ook verschillende cafés met terrasjes en een keur aan zoetigheden en gebak. In het weekend is het een enorme drukte waar veel lokale inwoners van Tinos heerlijk zitten te babbelen en te genieten van het gebak.

De bushalte is centraal gelegen in de haven en de bussen voor de verschillende plaatsen komen en gaan regelmatig. Er hangen hier ook grote foto’s met aanlokkelijke stranden die te bereiken zijn met de verschillende bussen. We zullen deze keer geen van deze stranden bezoeken, omdat ons hotel al aan zee ligt.

Tinos kent heel veel kleine dorpen, elk met een eigen karakter. We kunnen deze vakantie niet alle dorpen bezoeken omdat het er zoveel zijn, ongeveer 60. De naam van het dorp heeft vaak een betekenis. Elk dorp heeft zeker één, maar vaak meerdere kerken. Bijzonder is ook dat er orthodoxe en katholieke kerken zijn, Alexandra vertelde ons tijdens het verhuren van de auto dat er speciale gebruiken zijn bij het samenkomen van de mannen die de kerken onderhouden en de plannen daarvoor maken. Er worden dan verschillende gerechten meegenomen die ook weer een speciale betekenis hebben.

Tijdens onze eerste wandeling komen we door Dyo Choria, Arnados en Triantaros. Deze dorpen hebben smalle straatjes met veel trappen en vele bogen die je onder de huizen door leiden. Sommige van deze onderdoorgangen zijn van steen en bij andere zie je weer oude boomstammen en planken die gebruikt zijn. Soms is het net een tunnel waar je doorheen loopt. Dyo Choria heeft een leuk pleintje met een plataan waar je van het uitzicht kunt genieten en lekker kunt eten en drinken. We hadden het geluk dat ze begin september nog open waren, het restaurant ging de week daarop namelijk dicht. Er liggen verschillende dorpen dicht bij elkaar, zoals Falatados, Mesi, Steni en Tzados. Je kunt deze makkelijk in één keer bezoeken. Andere dorpen zijn bijvoorbeeld Skalados, Krokos, Komi en Kalloni. Bij het bezoeken van Skalados parkeren we de auto voordat we het dorp ingaan. Vanaf hier lopen we verder naar beneden door de smalle straatjes tussen de huizen door om te eindigen bij een restaurant dat in een bocht van de weg ligt. Het is gemoedelijk en er wordt door de eigenaar voornamelijk Grieks gesproken.

Pyrgos, Panormos, Kardiani en Isternia liggen meer noordelijk. Pyrgos is een prachtig stadje, bekend om het groene marmer. Er is hier een archeologisch museum en een museum over marmer. Voor de huizen in Pyrgos wordt veel gebruik gemaakt van marmer waardoor de architectuur een eigen karakter krijgt. Het dorpje heeft een leuk pleintje waar waar restaurants staan. In veel van de door ons bezochte dorpen zijn de oude wasplaatsen en drinkwatervoorzieningen vaak goed bewaard gebleven. Pyrgos is erg mooi. Je kunt een tijdje door het stadje ronddwalen. Vanuit Pyrgos is het dorp Panormos niet al te ver. Wij hebben dit gedaan door een wandelroute te volgen, dit is wel eerst naar beneden en dan weer naar boven. Het dorp Panormos is een gezellig havenplaatsje met tavernes en cafeetjes rondom de haven. Vanuit de haven loopt een weg die doodloopt bij een strand. Voor ons begon vanaf dit punt weer de terugweg bergop door de natuur naar Pyrgos. Kenmerkend voor veel huizen in de verschillende dorpen is de versiering die aangebracht is boven de deuren of ramen. Soms is het een driehoekig motief, dan weer een mooie cirkel of een boog. 

Volax is een bijzonder dorp, maar ook de omgeving is bijzonder. Aan het begin van het dorp is een aparte parkeerplaats voor bussen. In het centrum is een mandenvlechter waar je ook een workshop kunt volgen. Er is een museum en een klein theater. Dichters en musici worden hier op een prachtige manier herdacht doordat op deuren en luiken de teksten van liederen of gedichten staan. De omgeving van Volax biedt een surrealistisch beeld, er liggen vele grote ronde stenen. Natuurlijk is hier ook een verklaring voor, of meerdere zelfs, maar een van de leukste verklaringen is dat het de Titanen zijn die de strijd tegen de goden daar verloren. Loop je het dorp uit dan kom je al snel deze versteende Titanen tegen.

Tinos is gevormd door de natuur en herschapen door menselijke activiteiten. Op Tinos zie je veel landbouwgrond op een helling die terrassen vormen en zijn omgeven door muurtjes van steen. Ik krijg het idee dat in een ander jaargetijde wanneer alles groen is het net sawa’s zijn waar je tegenaan kijkt. Waar je rijdt en loopt, je ziet om je heen de muurtjes, het moeten honderden kilometers muur zijn die er vroeger gebouwd zijn. Veel landbouwgebieden en boerengemeenschappen zijn nu verlaten, je kunt nog wel de oude paden volgen langs duiventillen, dorsvloeren en oude schuren. Op een van deze paden kwamen we ook meerdere kerken tegen, die liggen zeer afgezonderd maar zijn wel onderhouden. In het museum in Tinos krijg je een beeld van de vroegere beschaving die er geweest is. Indrukwekkend zijn de enorme vazen die in het archeologische museum staan. Je hebt een trap nodig om erin te kunnen kijken. Je vraagt je wel af wat voor lange armen deze mensen hadden om het onderste uit de pot te kunnen halen. Ook zijn er maquettes te zien hoe de tempel van Poseidon eruit heeft gezien. 

De duiventillen zijn uniek en in sommige gebieden liggen er velen naast elkaar. De duiventil bestaat uit meerdere verdiepingen en heeft prachtige versieringen in het bovenste deel. Het onderste deel is meestal een opslagplaats en het bovenste deel is voor de duiven. Het eiland heeft honderden duiventillen staan, sommige vervallen en anderen prachtig gerestaureerd. Ook huizen hebben soms een versiering aan de buitenkant alsof het een duiventil is. Alleen kan de duif niet naar binnenvliegen.

Tinos heeft op culinair gebied veel te bieden, zowel traditioneel als traditionele gerechten met een moderne twist. Tinos heeft ook een eigen biermerk: Nissos, biologisch en glutenvrij. Grappig is dat ze adverteren met het feit dat wetenschappers zeggen dat Nissos bier goed voor ons is vanwege de samenstelling. De brouwerij is overigens ook te bezoeken. In veel dorpen waar we op een terras of in een restaurant neerstrijken staat ook de huisgemaakte citroenlimonade op de kaart, heerlijk verfrissend op een warme dag en beter als je nog verder moet rijden. In het dorp Isteria, op een terras met een fantastisch uitzicht krijgen we weer een muntthee waaraan gember is toegevoegd, de eigenaresse drinkt dit ook graag omdat het pittig en fris tegelijk is. In Tinos- stad zien we weer een aantal dingen op de kaart staan die ons niet bekend zijn. We proberen meerdere varianten op de courgetteballetjes, zoals venkelballetjes of balletjes van zongedroogde tomaat. De eigenaar van het restaurant vertelt ons hoe hij de venkel bewaart tot laat in september en is stomverbaasd als we vertellen dat we in onze eigen moestuin ook venkel hebben. “Kan dat in Nederland?” Als hij hoort dat we ook Vlita hebben raakt hij dolenthousiast: “dat is nog eens een goede groente met veel gezondheidsvoordelen.”

Tinos heeft ons zeer verrast waarbij de gastvrijheid van de inwoners met het enthousiasme om over het eiland te vertellen er echt boven uitsteekt. Veel bewoners zijn terecht trots op hun eiland en wat het te bieden heeft. 

Als we op de laatste dag in de haven wachten op de boot voor de overtocht naar Syros maken we ruimte voor een aantal oudere Griekse dames. Deze hebben de kerk Panagia Evangelistria bezocht, de geur van de bosjes basilicum die ze bij zich hebben komt ons tegemoet. Voordat we het weten raken we in gesprek met de dames die van ons willen weten waar we vandaan komen en waar we heen gaan. Ze vertellen ook waar zij heengaan en wat ze gedaan hebben. De wachttijd is eigenlijk op deze manier zo voorbij.