Tot en met zondag 18 januari betaal je geen verzendkosten, zowel voor bestellingen uit Nederland als uit België!
Tekst en fotografie: Petra Ottens en Simon Hitipeuw
Artikel uit Griekse Gids Glossy nummer 16
Dit jaar gaan we eilandhoppen in de Dodekanesos waarbij we de eilanden Kos, Astypalaia, Patmos en Leros aandoen. Anders dan gewoonlijk hebben we dit niet zelf bedacht, maar ons laten inspireren en voorlichten door Jorgos. We hadden dit ook zelf niet kunnen bedenken, want van Astypalaia hadden we eigenlijk nog niet eerder gehoord. We verdiepen ons daarom in het eiland en worden steeds enthousiaster.
Bekijk de vakantie eilandhoppen Astypalaia & Kos
We landen op Kos, dit is het eiland waar we op aanvliegen en maar één dag verblijven om er 3 weken later weer van te vertrekken. Bij aankomst op Kos raken we al snel aan de praat met diverse Grieken en wie we ook spreken over onze reisdoelen, in de taxi, hotel of op het terras, jong en oud is het erover eens dat we een prachtige keuze gemaakt hebben met Astypalaia. Dezelfde woorden worden steeds weer gebruikt om Astypalaia aan te duiden, oooh, aaah of woow en nice. We worden daardoor steeds nieuwsgieriger naar wat we daar te zien krijgen.
Met de ferry is het vanaf Kos een kleine twee uur varen, een aangename tocht met een zeer snelle boot. Als we het eiland naderen vanaf de oostkant valt het op dat het aan deze kant heel kaal is met een aantal groene plekken, deze lijken vanaf een afstand op grote stukken mos die op het eiland gelegd zijn. Veel tijd om hier aandacht aan te besteden krijgen we niet. Een bemanningslid vraagt iedereen die hier van boord af gaat naar beneden te gaan om in het ruim bij de koffers te wachten. Binnen in het ruim zien we maar een klein deel van de buitenwereld. Witte huisjes kunnen we nog net zien, WIT? Maar dit is toch de Dodekanesos en niet de Cycladen? Dan draait de ferry, gaat de klep open en wordt er pame, pame pame geroepen om ons snel van boord te laten gaan.
We zijn aangekomen in de haven van Pera Gialos, het plaatsje dat beneden de Chora ligt. Zeer pittoresk, een beschutte baai en eromheen liggen de witte huisjes als het ware tegen de helling ‘aangeplakt’. Ook ons hotel, Dolphin Studios ligt in dit plaatsje. We lopen vanuit de haven naar het hotel. Een leuke wandeling die ons dwars door een straatje met cafés en restaurants leidt. De kaart op de telefoon geeft echter niet direct de plaats aan waar we moeten zijn maar op het moment dat we aan het kijken zijn worden we aangesproken door een dame die vraagt waar we heen moeten. Als we Dolphin Studio’s noemen lacht ze en zegt dan zijn jullie hier goed, een hartelijk welkom is dat. Zonder het in de gaten te hebben stond ze ons al op te wachten.
De hotelkamer is zeer efficiënt ingericht, alles wat je wil hebben is aanwezig, staat op een logische plek en is modern. Het hotel zelf heeft geen ontbijtservice wat ook niet nodig is omdat er een bakker en supermarkt op 5 tot 10 minuten lopen aanwezig zijn. We worden heel erg verrast en verwelkomd door een mandje met daarin wijn, heerlijke koffie, thee, chocola, koekjes en toastjes. Onder een glazen stolp liggen ook nog een tweetal lekkere broodjes die ons aanstaren. Pure verwennerij en wat een gastvrijheid.
Nadat we hebben uitgepakt gaan we vanaf het balkon genieten van het uitzicht op de stad. We zien de haven waar we aangekomen zijn, de kerk in het dorp, de burcht en de molens van Chora maar ook het strand waar we langsgelopen zijn vanaf de haven naar het hotel. We denken niet lang na, trekken de zwemkleding aan en vijf minuten later zitten we in de zee.
Pera Gialos ligt onder de hoofdstad Chora en heeft alles wat je nodig hebt voor een rustige en relaxte vakantie. Er zijn mini supermarkten aanwezig, een goed gesorteerde bakker en genoeg restaurants en cafés om je tijd door te brengen. Ook is er een leuk klein strand waar je bedden kunt huren en een klein museum. Alles over de historie van Astypalaia bevindt zich in één ruimte van dit museum maar het is zeer zeker de moeite waard.
Met een beetje fantasie lijkt Pera Gialos vanaf ons balkon gezien op een groot amfitheater waarbij de witte huizen de banken vormen waarop reuzen kunnen zitten, tussendoor zijn er de trappen die naar boven leiden. Er is een flink hoogteverschil maar voor we op vakantie gegaan zijn hebben we aan onze conditie gewerkt omdat we weer veel willen wandelen, dat zal ons nu goed van pas komen.
Nadat we hebben gezwommen en weer omgekleed zijn, besluiten we om naar boven te lopen naar de molens en de burcht van de Chora. Het licht is nu nog goed om mooie foto’s te maken. Chora en Pera Gialos gaan naadloos in elkaar over, er is niet echt een zichtbare overgang. De wandeling blijkt wel een uitdaging te zijn, is onze conditie zo slecht, is de weg dan zo steil? Het kost moeite en energie om naar boven te lopen maar een blik op de weersomstandigheden verklaart veel. De luchtvochtigheid is rond de 87%, ook hier in Griekenland is het weer van streek.
Bij de molens is het een gezellige drukte, hier zijn veel restaurants en cafés, een prachtige plek om te gaan eten of iets te drinken, maar dat komt later. De molens zelf, het zijn er acht in totaal, zijn prachtig gerestaureerd. Een aantal hebben ook een bestemming gekregen, bijvoorbeeld als informatiepunt of als winkel. De molens zijn wit met een rood puntdak en een rode toegangsdeur. Bij de burcht aangekomen besluiten we er omheen te lopen, via een grote toegangspoort kun je naar binnen gaan maar dat komt een andere keer. Eerst van alle kanten het uitzicht bewonderen. Boven in Chora staan verschillende kerken dicht bij elkaar die prachtige plaatjes opleveren. We zijn zeer onder de indruk geraakt en pas uren later lopen we weer terug naar het hotel, een deel van de stad heeft dan al geen zon meer, maar de burcht wordt tot het laatste moment goudgeel verlicht door de zon.

Pera Gialos
In het hotel verfrissen we ons even en gaan dan op zoek naar een restaurant. Niet heel moeilijk, want op een paar meter van het hotel bevindt zich al een leuk restaurant, maar alle tafeltjes zijn daar al bezet door jong en oud. Als het zo vol zit moet het wel speciaal zijn, hier moeten we een andere keer maar terugkomen. Een tiental meters verderop, in het straatje waar we vanaf de haven doorheen gelopen zijn is er wel plek. We besluiten dit keer voor vegetarisch, de dag ervoor op Kos hebben we al een meer ‘traditioneel’ vleesgerecht genomen met een hoeveelheid die meer dan genoeg is voor enkele dagen.
We eindigen de dag op het balkon, wederom raken we onder de indruk van het uitzicht op Pera Gialos en de Chora, maar nu in het donker. De klokkentoren van de grote kerk in Pera Gialos, waar we overdag langsgelopen zijn, licht aan de binnenkant nu blauw op. De burcht is in goud gehuld, de molens wit en tussendoor zien we een aantal groen verlichte huizen en verder allerlei schakeringen van wit tot gelig. In de haven ligt een grote vrachtboot, vanaf onze plek lijkt het wel of de hele haven geblokkeerd wordt door deze boot. Door de verlichting op de boot zien we het water helder verlicht worden met blauwe, witte en bruine strepen. Wat een prachtige dag!
Chora is de oude hoofdstad van Astypalaia, eeuwen oud en bijna een openluchtmuseum. De stad heeft vele smalle steegjes om door heen te lopen om de mooie huizen en kerken te bewonderen. Ook zijn er meerdere huizen die als vakantieverblijf beschikbaar zijn, of waar kamers verhuurd worden. Soms kom je in de straten een atelier tegen waar je kunstzinnige voorwerpen kunt kopen.
De meeste winkeltjes bevinden zich echter aan de rand van de stad. Hier kun je de dagelijkse boodschappen doen maar je ook tegoed doen aan de lokale lekkernijen, bijzondere sieraden, kleding of kunstobjecten.
De huizen in de Chora zijn wit en de kerken hebben blauwe koepels, ze geven je het gevoel van een Cycladen stadje. Niet heel verwonderlijk want Astypalaia ligt op de grens van de Dodekanesos en de Cycladen.
Vanaf de molens begint het wandelgebied; met de bus, auto of scooter kun je tot hier komen. Ook kun je via de achterkant van Chora tot aan de burcht komen met de auto of scooter, waar ook een kleine parkeerplaats is.

Chora
We hebben besloten de tweede dag geheel aan de Chora te besteden en ook de burcht te bezoeken. De klim naar boven is nu een stuk aangenamer dan de voorgaande dag, gelukkig lag de vermoeiende tocht van de vorige dag aan de hoge luchtvochtigheid. Tijdens de tocht naar boven zien we op heel veel plaatsen katten, vaak staat er een bakje eten of water bij en de meeste van deze dieren liggen of zitten in de ‘relax’ stand.
Voordat we de Chora ingaan besluiten we bij de molens een café op te zoeken voor een kop koffie, we duiken neer op het terras van Notos. Het terras van dit café ligt namelijk niet in de zon en die zullen we vandaag genoeg krijgen. We bestellen een cappuccino en een Griekse koffie, raken aan de praat met de eigenaar en vertellen hem dat er ook een Notos is in Naxos. Dat vindt hij leuk en vertelt het aan de Grieken die ook op het terras zitten. Dan vertelt hij dat hij heel veel gereisd en gewerkt heeft op verschillende plaatsen en eilanden voordat hij weer hier op Astypalaia terugkwam.
Wat wij de burcht noemen is een Venetiaans kasteel uit de 13e eeuw, je kunt er zonder betaling in rondwandelen. De burcht moet echter op een veel oudere bewoonde plek gebouwd zijn, binnen vind je diverse oude zuilen en ook in de muren zijn oude stenen hergebruikt.
Het kasteel is anders dan anders, omdat dit niet alleen bescherming bood maar hier vroeger ook mensen woonden, de huizen staan in het kasteel en de buitenmuren vormen de kasteelmuur. Er staan ook twee grote kerken in. Pas in de vorige eeuw zijn de mensen uit het kasteel vertrokken en een aardbeving daarna heeft veel verwoest. Er wordt echter driftig gerestaureerd in het kasteel. De kerken zijn al gerestaureerd en beschilderd, de huizen nog niet.
Rondom het kasteel staan nog vele kerken, een hele mooie is de kerk Panagia Portaitissa, je hebt hier vanuit het kasteel een prachtig uitzicht op als je aan de zeezijde een soort van ruïne inloopt en de speciaal gebouwde trap opgaat. Via kijkgaten kun je dan naar buiten kijken met een mooi uitzicht op de zee en de kerk. Helaas was de kerk en het museum erbij niet open tijdens onze vakantie.

Kasteel van Guerini
Aan de andere kant van het kasteel staan nog meer kerken die bij elkaar staan, vanaf hier heb je ook een mooi uitzicht op de zee en de lagergelegen kerken. In het stadje kom je meerdere pleintjes en straatjes tegen waar restaurants zijn, deze gaan pas eind van de dag open. Voor eten of drinken overdag moet je echt bij het straatje en pleintje bij de molens zijn. In één straatje zijn bij elkaar 9 verschillende kerken te vinden die bestaan uit één ruimte, er staat ook een plaquette bij met de namen van deze kerken. We hebben niet kunnen ontdekken waarvoor deze kerken gebruikt worden. Het is er erg rustig en je kunt er mooie foto’s maken.
Aan het begin van de middag lopen we weer richting hotel en maken ons op om weer te gaan zwemmen. In het hotel ligt wederom weer iets lekkers onder de stolp, dit keer een groot stuk portokalopita, één van onze favoriete Griekse lekkernijen.
De dag sluiten we weer af met een maaltijd op het strand waar nog net één tafel vrij is om daarna weer op het balkon te kijken en te luisteren naar de omgeving. We besluiten de volgende dag naar Livadi te gaan. Hetzelfde mooie uitzicht zien we weer maar in de haven is het vrachtschip vertrokken en ligt er nu een schip van de Blue Star Ferries, het water wordt nu goudgeel gekleurd door de lichten van het schip.
Griekse producten zoals olijfolie, kruiden, pastitsio, honing, Nescafé frappé, maar ook originele Griekse souvenirs en cadeautjes en prachtige Griekenland tuinposters bestel je bij hét Griekse (online) winkeltje in Nederland: www.tomagazaki.nl. Kalos orisate! (Welkom!)
Advertentie Griekse Gids

De negen kerken
Naar Livadi gaan we met de bus, de bustijden weten we al omdat we de vorige dag daar al naar op zoek zijn gegaan. De bus vertrekt aan het begin van het dorp bij de supermarkt. We lopen die kant op en gaan eerst even naar de supermarkt en de bakker voor brood en wat flesjes water.
De bus komt op tijd aan en in de bus koop je een kaartje voor je trip. Nu komen we via de openbare weg de Chora binnen en niet via de trappen. Daarna rijdt de bus naar beneden en gaat hierbij door een groot en vlak agrarisch gebied. Aan het eind van de weg stappen we uit en zijn gelijk bij een aantal taverna’s en bars die aan het strand liggen. Ook zijn er hier een paar kleine supermarkten.
Dat komt goed uit, we beginnen de dag dan ook met wederom een cappuccino en een Griekse koffie. We nemen de tijd, kijken rond en luisteren naar de muziek die gedraaid wordt. Het zit goed, smaakt goed en voor we gaan zwemmen nemen we nog een koffie.
De prijs van de bedden is met 17 euro behoorlijk hoog, zeker als je dat vergelijkt met de prijs aan het strand in Pera Gialos waar je bedden en parasols kunt huren voor 6 euro of op een ander stuk waar je betaalt door consumpties te bestellen. Het strand is mooi, de zee is heerlijk en het is erg rustig in de ochtend. In de loop van de dag komen er meer en meer mensen, het strandleven komt hier laat op gang.

Livadi beach
In de middag lopen we ook nog even naar een kerk toe die iets verderop staat, daar vinden we ook nog een bord dat ons verwijst naar een oudere kerk, Βασιλική Αγίου Βασιλείοθ. Het blijken twee oude kerken te zijn die omgeven worden door een hekwerk. De kerken zijn gebouwd op historische bouwplaatsen, er liggen nog zuilen rondom één van de kerken. Ook zijn er nog mozaïeken vloeren te zien.
Aan het eind van de middag gaan we terug naar de bushalte en wachten om weer naar Pera Gialos te gaan. We wachten en wachten maar de bus komt niet opdagen, we besluiten dan om terug te lopen. We nemen een andere route naar boven toe, de wandeling valt mee en we komen uit bij de molens van de Chora. Een aantal molens staan nog in de zon en een aantal in de schaduw. Een uitstekend moment om met dit licht foto’s te nemen. We nemen dan ook weer ruim de tijd om vervolgens naar beneden te lopen naar het hotel.
De dag hiervoor hebben we het rustig aangedaan en zijn weer naar en door de Chora gewandeld, de koffieronde gedaan bij Notos en nog eens goed naar het busschema gekeken. We zien dat de bus naar Maltezana pas laat in de ochtend vertrekt waardoor we rustig aan kunnen doen.
In Maltezana moet genoeg te zien zijn, de Romeinse baden liggen hier en de Agia Varvara met de prachtige mozaïeken vloer. Voordat we daarnaar op zoek gaan, zoeken we een plekje op het strand om te zwemmen. Daarna gaan we een eind wandelen om op zoek te gaan naar de archeologische plaatsen. De Romeinse baden zijn makkelijk te vinden, die worden aangegeven, maar helaas zijn ze omringd door een metalen hekwerk. Jammer dat je er niet dichterbij kunt komen, dan maar op zoek naar de Agia Varvara.
We gaan eerst even bij een supermarkt langs om een aantal flesjes drinken te kopen en de route te vragen. De eigenaresse vertelt ons waar we heen moeten lopen om er te komen. Ze waarschuwt ons wel al dat het waarschijnlijk ook afgesloten is. Ook vertelt ze dat ze als kind gespeeld heeft bij de opgraving van de vroegchristelijke kerk en daar mozaïeken gezien heeft. In haar herinnering waren er dolfijnen op te zien maar was er ook al veel verdwenen door de weersinvloeden in al de voorbije eeuwen.
Gewapend met deze informatie gaan we op zoek naar de Agia Varvara en ja hoor, de weg is afgesloten. Ditmaal lijkt het meer op een afscheiding door boeren gemaakt dan door de archeologische diensten. Het zijn provisorische hekwerken met hangsloten en touwen, maar het is wel goed afgesloten. Dan maar op zoek naar de vroegchristelijke kerk maar ook daar is de weg ernaar toe afgesloten. We zien ook nieuw gestort grind, waarschijnlijk liggen hier de mozaïeken onder waar de eigenaresse het over had.
We lopen terug naar het dorp en gaan bij een restaurant wat eten, een verrassende kaart met heerlijke visgerechten. Nadat we uitgegeten zijn en teruglopen naar de bushalte maken we nog een aantal foto’s van de bootjes die in het haventje liggen.
Het is wel jammer dat we niet de archeologische vindplaatsen konden bezoeken maar aan de andere kant doet het eiland er wel goed aan om de historie van het eiland te beschermen. Omdat we niet alles hebben kunnen vinden en er nog wel andere dingen te zien zijn gaan we de dag erop weer naar Maltezana. In het museum dat we van tevoren bezocht hebben konden we zien dat er ook onder water nog Romeinse structuren te zien zijn. En inderdaad, na veel rondkijken kun je deze goed zien.
Kerken en archeologische begraafplaatsen
De laatste volledige dag gaan we in en rond de Chora wandelen, we wandelen naar de hoogstgelegen kerk in de buurt en tot onze verrassing is de deur van één van de gebouwen open. We maken nog snel wat foto’s van deze kerk. Het is een prachtige plek met een mooi uitzicht op de stad, de molens en het kasteel. Je bevindt je ongeveer op dezelfde hoogte als het kasteel.
Nadat we hier geweest zijn, lopen we weer naar beneden naar een kerk die aan de hoofdweg ligt. Je moet even een stukje omhoog lopen, want het pad is niet goed te vinden. Deze kerk heeft ook nog mozaïeken vloeren rondom de kerk die nog niet bedekt zijn met grind.
Astypalaia is ook vanuit archeologisch oogpunt een bijzonder eiland, op het eiland zijn een tweetal begraafplaatsen gevonden die al uit 750 BC zijn. Het gaat om Katsalos en Kylindra op de hellingen van de Chora. Ze zijn niet toegankelijk, er wordt nog volop onderzoek gedaan maar Kylindra is wel zichtbaar vanaf de weg die bovenlangs de helling loopt. Je moet er even moeite voor doen om dit te zien. Kylindra is zeker bijzonder omdat hier alleen kinderen begraven zijn in potten of amfora’s. De kinderen waren allen nog geen drie jaar oud. Bijzonder is ook dat in totaal rond de 3000 kinderen zijn begraven in een tijdsspanne van ca. 1000 jaar.
Aan duurzaamheid wordt opvallend veel aandacht besteedt op Astypalaia. Op diverse plekken hebben we nieuwe aanplant van bomen en struiken gezien die erosie moeten voorkomen. Langs wegen worden bijvoorbeeld veel oleanders geplant, bij stranden worden tamariskbomen geplant die van oorsprong daar voorkomen.
Ander opvallend punt zijn het groot aantal oplaadpalen voor elektrische vervoermiddelen. In Pera Gialos hebben we er al diverse gezien maar ook in haventjes en bij stranden. Astypalaia doet er alles aan om in korte tijd een duurzaam eiland te worden. Het leuke is ook dat we door jongeren gewezen werden om gebruik te maken van de Astybus, zij maken daar ook graag gebruik van omdat dit goedkoper is dan de normale bus maar ook betrouwbaarder is en vaker rijdt.
Het kostte ons even wat moeite om te weten hoe het werkt, je hebt namelijk ASTYmove, ASTYgo, ASTYbus en Astycar. ASTYmove is een app die je kunt downloaden in de App Store of vanuit Google Play. Heb je de app dan kun je gebruik maken van de ASTYgo service. Met ASTYgo service kun je elektrische auto’s, eScooters of eBikes huren en afrekenen. Ook kun je de ASTYbus bestellen voor een deelrit. AstyCar heeft niets met het voorgaande te maken, maar is een autoverhuurbedrijf dat al ruim 30 jaar op Astypalaia zit.
Of bovenstaande claims kloppen weten we niet, wij konden geen gebruik maken van de ASTYgo service omdat de app downloaden niet mogelijk was op dat moment. Een tip is dus om van tevoren deze app al te downloaden en te bekijken hoe het werkt. Ook verificatie van de gebruiker kan je dan ook van tevoren doen, hier kan wat tijd overheen gaan.

Molens bij Chora
In de tavernes kun je uitstekend eten, maar de ‘traditionele’ Griekse tavernes waar de meeste aandacht uitgaat naar vlees, die kun je spaarzaam vinden. Wij hebben ons tegoed gedaan aan gerechten als Bekri Meze van paddestoelen, venkeltaart, visburgers en de ons volkomen onbekende gerechten als pastrami van vis en gerookt varkensvlees. In een ander restaurant maakte de kok ter plekke een gegrild groentegerecht dat niet op de kaart stond.
Elke dag wat lekkers onder de stolp, dat is wat we in het hotel meemaakten. Bij ons vertrek kregen we nog een papieren tasje mee met daarin zelfgemaakte jam en wat lekkers. De gastvrijheid in Dolphin Studios is enorm, we hebben er erg van genoten.
Gastvrijheid en hartelijkheid ondervonden we ook op andere plaatsen waar de mensen open stonden voor een praatje, je een hand gaven en zich voorstelden. Astypalaia is een eiland waar je erg goed tot rust kunt komen en genieten, maar buiten dit is er veel te zien en is er een gezellige drukte. Een leuke anekdote is dat de eigenaar van Notos, het café in de Chora, uitkeek naar de september maand. Hij vond het erg druk en verlangde naar het naseizoen. Voor ons viel de drukte juist heel erg mee in vergelijking met voorgaande Griekse bestemmingen.
Wij hebben in een week tijd maar een deel van het eiland gezien, maar wat we gezien hebben is ons erg goed bevallen. We zijn echt van plan om op een ander moment terug te gaan.
Bekijk de vakantie eilandhoppen Astypalaia & Kos
Wil je op de hoogte blijven van al het nieuws over Griekenland en de Griekse Gids schrijf je in voor onze gratis digitale nieuwsbrief. Direct na het aanmelden ontvang je van ons een e-mail met een link om je inschrijving te bevestigen.
Disclaimer: Wij verzamelen zoveel mogelijk informatie om onze lezers te helpen. De Griekse Gids is niet verantwoordelijk voor beslissingen die u neemt op basis van bovenstaande informatie. Houd er rekening mee dat informatie snel (per dag en zelfs per uur) kan veranderen. Zodra er wijzigingen zijn passen wij dit zo snel mogelijk aan op deze website.